09 Νοεμβρίου

Το σημείο δοκιμασίας της αρετής

Ο Screwtape σταθμίζει τις επιλογές του: 

Αυτό είναι ένα πολύ λεπτό θέμα. Έχουμε καταφέρει να κάνουμε τους ανθρώπους υπερήφανους για τα περισσότερα από τα ελαττώματά τους, όχι όμως για την δειλία. Όποτε σχεδόν καταφέραμε να το πετύχουμε, ο Εχθρός επιτρέπει να συμβεί ένας σεισμός ή ένας πόλεμος ή κάποια άλλη μεγάλη καταστροφή και μονομιάς το θάρρος αναδεικνύεται τόσο ξεκάθαρα αξιαγάπητο και σημαντικό ακόμα και στους ανθρώπους, με αποτέλεσμα όλο το έργο μας να καταστρέφεται δια μιας. Παραμένει λοιπόν πάντα, τουλάχιστον ένα ελάττωμα για το οποίο οι άνθρωποι αισθάνονται πραγματική ντροπή. Άρα ο κίνδυνος όταν προκαλούμε δειλία στους ασθενείς μας είναι μήπως προάγουμε την αληθινή αυτογνωσία και την απέχθεια για τον εαυτό τους, ρισκάροντας μια πιθανή επακόλουθη μετάνοια και ταπείνωση.

Πράγματι στον τελευταίο πόλεμο, χιλιάδες άνθρωποι, αφού ανακάλυψαν την δειλία τους, ανακάλυψαν για πρώτη φορά όλον τον ηθικό κόσμο. Εν καιρώ ειρήνης μπορούμε να κάνουμε πολλούς από τους να αγνοούν πλήρως το καλό και το κακό. Σε επικίνδυνους καιρούς το ίδιο θέμα έρχεται καταπάνω τους με τέτοιο τρόπο που ούτε εμείς δεν μπορούμε να τους κλείσουμε τα μάτια. Εδώ ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα φρικτό δίλημμα. Όταν προωθούμε την δικαιοσύνη και την φιλανθρωπία ανάμεσα στους ανθρώπους, τότε παίζουμε στο γήπεδο του Εχθρού. Αν τους οδηγήσουμε στην αντίθετη συμπεριφορά, αυτό αργά ή γρήγορα έχει ως αποτέλεσμα (γιατί Εκείνος το επιτρέπει) έναν πόλεμο ή μια επανάσταση, και το απροκάλυπτο πλέον θέμα της δειλίας ή του θάρρους, μπορεί να αφυπνίσει χιλιάδες κόσμο από την ηθική αποχαύνωση.

Αυτός, πράγματι, είναι πιθανόν ένας από τους λόγους του Εχθρού για να δημιουργήσει έναν επικίνδυνο κόσμο, έναν κόσμο όπου δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τα ηθικά διλήμματα. Βλέπει και Εκείνος όπως και εσύ πως το θάρρος δεν είναι απλά μία από τις αρετές, αλλά η μορφή κάθε αρετής στο σημείο της δοκιμασίας — που σημαίνει, στο σημείο της υψίστης ποιότητας. Η αγνότητα ή η ειλικρίνεια ή το έλεος που υποκύπτουν μπροστά στον κίνδυνο εξαρτώνται από τις συνθήκες. Ο Πιλάτος ήταν ελεήμων μέχρι που αυτό αποδείχτηκε επικίνδυνο. 

Από το 31 Γράμματα από την κόλαση 

σσ. 142-143