Ι.Ν. Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης

Η πιο βασική μορφή επικοινωνίας είναι η προσευχή

Ελπίζουμε ότι με την επίσκεψη σας σε αυτή την ιστοσελίδα θα ενημερωθείτε για το πνευματικό ταξίδι σας προς τον Ιησού και ότι θα βοηθηθείτε να πλησιάσετε και να γνωρίσετε την Μητέρα μας Εκκλησία. Η τεχνολογία είναι ένας τεράστιος τρόπος επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών. Έχει κάνει τον κόσμο μας μικρότερο, αλλά έχει κάνει τα μέσα επικοινωνίας τεράστια. Είναι σημαντικό να κρατάμε την προσευχή στη ζωή μας πάντα σταθερή και "ίδια" ακόμα και όταν η τεχνολογική πρόοδος αλλάζει σχεδόν καθημερινά. Να ξέρετε ότι παραμένετε στις προσευχές μας καθημερινά καθώς σας ζητάμε να θυμάστε και μας στη δική σας. 

ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Προτεινόμενα

- Το τρίτο ερώτημα

- Αγέννητο παιδί και εκτρώσεις

- Το παπαδαριό και οι αμβλώσεις

- Η Θεία Ευχαριστία. Το πιο μεγάλο μυστήριο.

- Πως εξομολογείται κάποιος;

- Οι χριστιανοί και η ομοφυλοφιλία

- Πάντα κόνις, πάντα τέφρα, σκιά. (dust to dust)

- Γράμμα στους Επισκόπους

 - Η αγάπη μετριέται από την υπομονή

- Τα... πιάτα !!

- Τι Εκκλησία θέλουμε;

- Ο εσωτερικός εχθρός

Το ποίημα του μήνα

ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΟ, ΣΤΟΝ ΘΕΟ ΜΟΥ,

ΜΕΣ  ΣΤΗΝ ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΜΟΥ

JOHN DONNE[1]

 

Καθώς στον δρόμο βρίσκομαι προς τον ιερό εκείνο χώρο

Όπου μαζί με τον χορό Σου των αγίων για πάντα

Θα γίνω μουσική δική σου· καθώς φτάνω

Κουρντίζω το όργανο εδώ στη θύρα

Και συλλογιέμαι εδώ από πριν τι έχω χρέος να κάνω τότε[2].

 

Αφού οι γιατροί μου απ’ την αγάπη τους κατάφεραν να γίνουν

Κοσμογράφοι, κι ο χάρτης τους, εγώ, απλωμένος

Ένα με το κρεβάτι αυτό, έτσι που να μπορέσουνε να δούνε

Πως αυτή είναι η νοτιοδυτική μου ανακάλυψη,

Μέσα απ’ τις στενωπούς του πυρετού και εξαιτίας τους να πεθάνω[3].

 

Χαίρομαι που σ’ αυτές τις στενωπούς βλέπω τη δύση μου.

Γιατί, αφού τα ρεύματά τους κανέναν δεν αφήνουν να γυρίσει πίσω,

Πώς θα μπορέσει να με πληγώσει η δύση μου;  Όπως δύση κι ανατολή

Σ’  όλους τους χάρτες τους επίπεδους (όπως εγώ) συμπίπτουν,   

Έτσι κι ο θάνατος αγγίζει την Ανάσταση.

Είναι ο Ειρηνικός Ωκεανός το σπίτι μου; Ή είναι

Τα πλούτη της Ανατολής; Είναι η Ιερουσαλήμ;

Οι πορθμοί του Anyan[4] του Μαγγελάνου και του Γιβραλτάρ,

Όλο στενωποί, και μόνο στενωποί οδηγούν σ’ αυτά,

Είτε κατοίκησε εκεί ο Ιάφεθ, είτε ο Χαμ είτε ο Σήμ.

 

Συλλογιζόμαστε  πως ο Παράδεισος κι ο Γολγοθάς,

Ο σταυρός του Χριστού και του Αδάμ το δέντρο στον ίδιο τόπο έστεκαν.

Κοίταξε, Κύριε, και βρες και τους δύο Αδάμ ανταμωμένους μέσα μου.

Καθώς ο ιδρώς του πρώτου Αδάμ το πρόσωπό μου περιβάλλει,

Κάνε το αίμα του Αδάμ του έσχατου να γίνει μια αγκαλιά για την ψυχή μου.

 

Έτσι δέξου με, Κύριε, μες στην πορφύρα του τυλιγμένον.

Από τούτα τ’ αγκάθια του δωσ’ μου το άλλο  στέμμα του.

Κι όσο για τις ψυχές των άλλων  που κήρυξα σ’ αυτούς τον λόγο σου, 

Ετούτο ας είναι το κείμενο του λόγου μου, το κήρυγμά μου στους δικούς μου:

«Για να μπορέσει ν’ αναστήσει, ο Κύριος ανατρέπει».

 

 

[1] Τζων Νταν (1572-1631). Εξέχων άγγλος ποιητής, ιερέας και θεολόγος "μυστικός". Παντρεύτηκε την Άννα Μουρ και απέκτησε επτά παιδιά. Μετεστράφη (καταγόμενος από ρωμαιοκαθολική οικογένεια) στον Αγγλικανισμό με την αντιιησουΐτικη διατριβή του «Ψευδομάρτυρας».

Διετέλεσε εφημέριος του Αγίου Παύλου και από το 1615 έως το 1621 εκφωνούσε τα κηρύγματά του μπροστά στον βασιλιά Κάρολο Α΄. Πέθανε στον άμβωνα, όπως τόθελε και ο ίδιος το 1631.

Τα κηρύγματά του είναι από τα καλύτερα στην Αγγλική γλώσσα, ένα ασυνήθιστο κράμα πάθους ευγλωττίας και γνώσης. Είχε ονομαστεί «Μονάρχης του ευφυολογήματος». Μετέφρασε στα ελληνικά 12 «φτερουγίσματα ευφημίας» ο δικός μας Κώστας Καρυωτάκης, που εκδόθηκαν με τίτλο «Τολμώντας τη μετάφραση ξεχωριστής ποίησης» εκδ. ΑΡΜΟΣ.

[2] Εννοεί ότι η προσευχή που κάνει ως ασθενής είναι μια πρόβα για την αιώνια δοξολογία της μέλλουσας ζωής.

[3] Per fretum febris (μέσα από τις στενωπούς του πυρετού). Ενώ νοτιοδυτική ανακάλυψη, εννοεί το αποκορύφωμα των επιτευγμάτων, επειδή στους χάρτες της εποχής νοτιοδυτικά ήταν η terra incognita.

[4] Ο πορθμός του Anyan δεν υπάρχει, τότε θεωρούσαν ότι περνούσε από τις δυτικές ακτές της Β. Αμερικής και έβγαινε στις ανατολικές, εκεί που είναι σήμερα οι πάγοι του Βόρειου πόλου.

Εφέσου 10, 48100, Πρέβεζα, Ελλάδα

info@enoriako.info

Η εκκλησιαστική περιουσία

(ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ 34- ANTHONY TROLLOPE,  “Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ”, μετάφραση Σάντυ Παπαϊωάννου, εκδόσεις Gutenberg)

 

Θα μπορούσατε να σκεφθείτε ότι για το ζήτημα της εκκλησιαστικής περιουσίας έχουν γραφτεί λογοτεχνικά βιβλία; Η περίφημη διαμάχη ανάμεσα στους Φραγκισκανούς μοναχούς και τον Πάπα της Ρώμης για το αν ο Χριστός είχε στην ιδιοκτησία του πράγματα, για το αν επιτρέπει στους μοναχούς και την Εκκλησία να έχουν και να διαχειρίζονται περιουσίες ενέπνευσε τον σπουδαίο Ιταλό πανεπιστημιακό και λογοτέχνη Ουμπέρτο Έκο να αφιερώσει πολλές σελίδες στο περίφημο “Το Όνομα του Ρόδου”.  Όμως και Άγγλοι συγγραφείς της βικτωριανής εποχής, όπως ο Ντίκενς και ο Καρλάιλ ασχολήθηκαν με την φιλανθρωπία και την διαχείρισή της από την Αγγλικανική Εκκλησία, σε συνέχεια του χωρισμού της από την Ρωμαιοκαθολική. Ιδιαίτερο όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει το μυθιστόρημα του σύγχρονου με τους παραπάνω Anthony Trollope “ Ο Επίτροπος”, το οποίο αποτελεί το προοίμιο της λογοτεχνικής σειράς “Τα Χρονικά του Μπάρτσεστερ”.

Ο Trollope (1815-1852), βαθιά πολιτικός συγγραφέας, με αφορμή το κληροδότημα του Γηροκομείου του Μπάρτσεστερ, στήνει μία καταπληκτική ιστορία, με κλιμακωτές ανατροπές στην εξέλιξή της, σχετικά με το πώς διαχειρίζεται η Αγγλικανική Εκκλησία, όπως και ο δυτικός εν γένει θρησκευτικός κόσμος, τα χρήματα της φιλανθρωπίας. Ο Επίτροπος είναι ένας εξαιρετικά ευαίσθητος διευθυντής στο Γηροκομείο, ο οποίος αγαπά και φροντίζει τους 12 τροφίμους του (υπόμνηση του Χριστού και των 12 Αποστόλων), προσπαθώντας να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής τους. Ο κ. Χάρντιγκ δεν θα υποκύψει στην σκληρότητα του εκκλησιαστικού κατεστημένου, το οποίο νοιάζεται για την θέση της Εκκλησίας στην αγγλική κοινωνία, με έμφαση την φιλανθρωπία και τα ιδρύματα. Στην αυθεντοποίηση της Εκκλησίας, ο Επίτροπος αντιπαραθέτει την λεπτότητα της διακριτικής αγάπης, την ευγένεια, την άρνηση να κατατάξει τους ανθρώπους σε φίλους και εχθρούς, ανάλογα με τις πεποιθήσεις τους για την θέση της Εκκλησίας στην κοινωνία, την πατρότητα, τόσο έναντι των δύο θυγατέρων του, ιδίως της μικρότερης, της Έλινορ, η οποία θα ερωτευτεί τον γιατρό Τζον Μπόλντ, όσο και έναντι των τροφίμων του Γηροκομείου, ακόμη κι εκείνων που θέλουν να τον καταστρέψουν.

Με αφορμή την διαμάχη που είχε ξεσπάσει στην αγγλική κοινωνία στα μέσα του 19ου αιώνα σχετικά με την διαχείριση από την Εκκλησία των κληροδοτημάτων προς όφελος του ανώτερου κλήρου, επισκόπων, πρωτοσυγκέλλων, στελεχών των Επισκοπών, ο Trollope κάνει ένα καταπληκτικό σχόλιο τόσο για την πορεία της κοινωνίας, όσο και για την υποκρισία του θρησκευτικού κατεστημένου. Η παρουσίαση του ρόλου των ΜΜΕ, με έμφαση στην εφημερίδα “Jupiter” και τον αφανή διευθυντή της Τόμ Τάουερς, προφητεύει τον Μεγάλο Αδερφό, αλλά και επισημαίνει την παντοδυναμία του Τύπου, ο οποίος μπορεί να καταστρέψει ανθρώπους, με κριτήριο την εξουσία και όχι κατ’ ανάγκην την αλήθεια. Την ίδια στιγμή ο συγγραφέας δείχνει ότι κάθε θεσμός εξυπηρετεί τους θεράποντές του, παραβιάζοντας το ότι τα πρόσωπα υπάρχουν χάριν του λαού, χάριν των ανθρώπων, και όχι για να καλοπερνούν εις βάρος των εντολέων τους.

Ο Trollope σπεύδει να συμπεριλάβει στην κριτική του τους δύο μεγάλους ανταγωνιστές συγγραφείς του καιρού του: τον Καρλάιλ, τον οποίο ονοματίζει ως “Pesimist Anticant” (Απαρχαιωμένο Πεσιμιστή), και τον Ντίκενς, τον οποίο ονοματίζει ως “Popular Sentiment”  (Λαϊκό Συναίσθημα”). Και οι δύο, εμφορούμενοι από ένα έντονο αντικληρικαλιστικό πνεύμα, εκμεταλλεύονται τις αμαρτίες κληρικών για να ζητήσουν μεταρρυθμίσεις στην διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Και ο Trollope, δείχνοντας την δύναμη του συναισθηματικού, λαϊκιστικού λόγου, επισημαίνει: “Η ριζοσπαστική μεταρρύθμιση που σαρώνει πια τέτοια ιδρύματα οφείλει περισσότερα στα είκοσι τεύχη του μυθιστορήματος του κυρίου Σέντιμεντ (εννοεί  “Το Πτωχοκομείο”-“The Almshouse” του Ντίκενς) παρά σε όλες τις πραγματικές καταγγελίες που διέφυγαν την προσοχή του κοινού τον τελευταίο μισό αιώνα” (σελ. 246).

Πραγματικοί πρωταγωνιστές όμως του μυθιστορήματος είναι ο γιατρός Τζον Μπόλντ και ο αρχιδιάκονος Θεόφιλος Γκράντλι, γαμπρός του Επιτρόπου. Ο πρώτος, μη έχοντας οικονομικό πρόβλημα, αγωνίζεται για τα δικαιώματα των φτωχών. Θα καταγγείλει τον μετέπειτα πεθερό του Επίτροπο κ. Χάρντιγκ ότι παίρνει ως μισθό 800 λίρες τον χρόνο από το κληροδότημα του Γηροκομείου, στερώντας από τους τροφίμους του τις 100 λίρες που έκαστος κανονικά δικαιούται. Ο δεύτερος θα υπερασπιστεί το δικαίωμα της Εκκλησίας να διαθέτει κατά το δοκούν την περιουσία που οι άνθρωποι της εμπιστεύονται, προκειμένου να διαφυλάξει το κύρος της στην κοινωνία, να μην δώσει υπερβολικά δικαιώματα στους φτωχούς, να μην τους κάνει να χάσουν την συμφιλίωση με τον Θεό για τις αμαρτίες τους, παρασυρμένοι από το χρήμα. Και οι δύο συναντιούνται με την ανθρωπιά, την ευαισθησία, την συνείδηση του κ. Χάρντιγκ, ο οποίος έπαιρνε τα χρήματα χωρίς να έχει διαβάσει την διαθήκη του διαθέτη τους και ο οποίος συνειδητοποιεί μέσα από τον διασυρμό από τα ΜΜΕ ότι τα χρήματα αυτά δεν του ανήκουν. Κι ενώ δικαστικά κερδίζει την υπόθεση, για δικονομικούς λόγους (εδώ ο Trollope συμμερίζεται την κριτική του Ντίκενς για το δικαστικό σύστημα της Αγγλίας, ιδιαιτέρως αυτή του Bleak House), ο Επίτροπος δεν δέχεται να κρατήσει ούτε την θέση ούτε τον μισθό: “Το ότι το εισόδημα είναι δίκαιο το αμφισβητεί ένας…ο πιο σημαντικός μάρτυρας εναντίον μου…το αμφισβητώ εγώ ο ίδιος. Ο Θεός ξέρει αν αγαπώ ή όχι την κόρη μου. Αλλά θα προτιμούσα να ζητιανεύουμε και οι δυο μας παρά να ζει πλουσιοπάροχα με χρήματα που είναι στην πραγματικότητα περιουσία των φτωχών…Δεν μπορώ να καυχηθώ για τη συνείδησή μου, τη στιγμή που χρειάστηκε τη σφοδρότητα μιας εφημερίδας για να την αφυπνίσει. Ωστόσο, τώρα που ξύπνησε, πρέπει να την υπακούσω” (σελ. 274-275). “Ο Θεός, που ταΐζει τα πετεινά του ουρανού, θα φροντίσει και μένα” (σελ. 283).

Η παραίτηση του κ. Χάρντιγκ από το αξίωμα του Επιτρόπου, θα βοηθήσει τους τροφίμους να καταλάβουν ότι οι πραγματικές τους ανάγκες καλύπτονταν με τα χρήματα που ο κ. Χάρντιγκ τους έδινε. Ότι το εκκλησιαστικό σύστημα δεν θα άλλαζε νοοτροπία, αν κάποιος έσπαγε τον κανόνα, μολονότι ο συμπαθής επίσκοπος του Μπάρτσεστερ δεν όρισε αντικαταστάτη επίτροπο, αφήνοντας το πρόβλημα ανοιχτό. Για τον Trollope τελικά το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεσμικό, αλλά, κυρίως, προσωπικό. Όλη η φιλολογία για την διαχείριση της φιλανθρωπίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με μεταρρυθμίσεις ή κατάσχεση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Κυρίως χρειάζονται πρόσωπα με συνείδηση, που θα παραιτηθούν από την προτεραιότητα του εγώ τους και θα δώσουν στο σύνολο την δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες του με δικαιοσύνη. Μόνο τότε η όποια μεταρρύθμιση θα έχει νόημα και αυτό δεν πρέπει να περιοριστεί στην εκκλησιαστική κατάσταση ή στην σχέση κράτους και εκκλησίας.

Το μυθιστόρημα του Trollope  ουσιαστικά έρχεται να θέσει προβληματισμούς και για την σχέση της δικής μας Ορθόδοξης Εκκλησίας με το Κράτος. Η λύση του χωρισμού, πέρα από το ότι θα ικανοποιήσει ιδεοληψίες και ένα αίσθημα μίμησης της νεωτερικής Ευρώπης, η οποία πάντως δεν έλυσε το πρόβλημα  ούτε της απουσίας νοήματος ούτε της καλλιέργειας συνείδησης στον άνθρωπο, στην ουσία θα επαναφέρει μία μεγάλη συζήτηση: τι δικαιούται και τι όχι η Εκκλησία από την περιουσία της. Εφόσον το παιχνίδι παίζεται στον τομέα της νεωτερικότητας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η συζήτηση θα είναι ατέρμονη, όπως επίσης και οι δίκες. Το ερώτημα είναι κατά πόσον θα τεθεί το κλειδί του προβλήματος της διαχείρισης της περιουσίας της Εκκλησίας:  υπάρχει λογοδοσία; υπάρχει διαφάνεια; γίνονται έργα; είναι μόνο η φιλανθρωπία αυτή που αποδεικνύει την αξία της παρουσίας της Εκκλησίας στην κοινωνία ή κατά πόσον η Εκκλησία στηρίζει ανθρώπους, προσφέροντας νόημα ζωής, ελπίδα και καλλιεργώντας συνειδήσεις στην οδό της αγάπης, της προσφοράς, της αυταπάρνησης; Οι απαντήσεις πρέπει να δίδονται σε κάθε επισκοπή, σε κάθε μοναστήρι, σε κάθε ενορία. Τις απαντήσεις όμως δεν θα πάψουν να τις δίδουν κυρίως τα πρόσωπα!

Το αν δικαιούται η Εκκλησία να έχει περιουσία, αυτό η νεωτερική εποχή μας το έχει λύσει: η απάντηση είναι ΝΑΙ, όπως δικαιούται και ο κάθε θεσμός. Αν ηθικά δικαιούται να έχει περιουσία, την απάντηση οφείλουν να δώσουν τα μέλη της που συμμετέχουν στην ζωή της και όχι οι εκτός, που έτσι κι αλλιώς δεν ενδιαφέρονται για την ζωή της.  Το αν διαχειρίζεται την περιουσία της προς όφελος της κοινωνίας είναι κάτι που πρέπει να συζητιέται από όλους. Στα καθ’ ημάς ο μισθός των ιερέων διασώζει κάπως την αξιοπρέπεια του κλήρου και είναι ένα σημάδι ανταπόδοσης από την μεριά της πολιτείας για το ότι το μεγαλύτερο μέρος της εκκλησιαστικής περιουσίας έχει ήδη δοθεί στο κράτος. Μήπως όμως είναι καιρός να ξαναβρούμε τα ουσιώδη των ερωτημάτων και να αφήσουμε την εύκολη δημαγωγία; 

 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κέρκυρα, 19 Αυγούστου 2019  

 

Συγγραφέας: Trollope Anthony