(Ο Olivier Rey για τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων)
Σε ένα βιβλίο του με τίτλο «Αοριστία: Οι λόγοι της, ο παράλογός της», ο φιλόσοφος Olivier Rey αναλύει τις υποκείμενες αιτίες της μείωσης του ποσοστού γεννήσεων και μας προτρέπει να ξεπεράσουμε τους υλικούς και καταναλωτικούς λόγους που αποθαρρύνουν τα ζευγάρια από το να κάνουν παιδιά: «Είναι λογικό να μην κάνεις παιδιά. Η λογική, ωστόσο, μπορεί να διαπιστώσει ότι ο περιορισμός σε ένα τέτοιο πλαίσιο είναι παράλογος», δήλωσε, σε συνέντευξη στην «Αλήθεια».
Στις 30 Οκτωβρίου, ακριβώς τη στιγμή που το INSEE (το Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Σπουδών) είχε ενημερώσει τα στατιστικά στοιχεία γεννήσεων με στοιχεία του Σεπτεμβρίου, επιβεβαιώνοντας την κατάρρευση του ποσοστού γεννήσεων στη Γαλλία, ο Olivier Rey, μαθηματικός, ιστορικός και φιλόσοφος της επιστήμης και της τεχνολογίας (CNRS/Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne), δημοσίευσε ένα φυλλάδιο που εξερευνούσε τους «σοβαρούς» λόγους για τους οποίους δεν αποκτώνται παιδιά και έβλεπε τη σημασία τους σε μια προοπτική, εξετάζοντας, αντιθέτως, τα επιχειρήματα υπέρ της απόκτησης παιδιών. Μεταξύ των «σοβαρών» λόγων, αναφέρει,
α) την εξαφάνιση μιας μεγάλης κοινότητας για να υποδεχτεί και να μεγαλώσει ένα παιδί (πέρα από τους γονείς),
β) τη δυσκολία συμφιλίωσης της μητρότητας και της επαγγελματικής ζωής, αλλά και
γ) την ευρεία υιοθέτηση εκπαιδευτικών αρχών – «στην πραγματικότητα, αντιεκπαιδευτικών» – που καθιστούν πολλά παιδιά αφόρητα.
Για κάθε επιχείρημα, αναπτύσσει αντιρρήσεις, προτρέποντας τους ανθρώπους να ξεπεράσουν τους ορθολογικούς λόγους και αποδεικνύοντας ότι το αντίθετο είναι εξίσου λογικό, προκειμένου να ξεκινήσουν την περιπέτεια της απόκτησης παιδιών. «Η ανατροφή των παιδιών ήταν πάντα μια τεράστια «επιχείρηση», μια επιχείρηση που ξεπερνά τις δυνάμεις μας και μια επιχείρηση που αξίζει τη δέσμευσή μας περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη», υποστηρίζει.
Αλήθεια: Κατά τη γνώμη σας, η μείωση του ποσοστού γεννήσεων δεν οφείλεται αποκλειστικά σε κοινωνικοοικονομικούς λόγους. Το εμπόδιο είναι βαθύτερο, πιο εσωτερικό. Αναφέρετε «μια ασυνείδητη δυσαρέσκεια με τη ζωή όπως βιώνεται και διεκδικείται» στον σύγχρονο κόσμο. Ποια δυσαρέσκεια; Ποιο είναι αυτό το εμπόδιο που κρατάει πίσω τα ζευγάρια, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες;
Ολιβιέ Ρέι: Από τη μία πλευρά, είναι αναμφισβήτητο ότι στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η παρουσία παιδιών αυξάνει σημαντικά το ποσοστό των λεγόμενων πάγιων εξόδων. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερα σπίτια, τα οποία επί του παρόντος είναι πολύ ακριβά. Πρέπει να αγοράσουμε κάθε είδους εξοπλισμό, να πληρώσουμε για συνδρομές και, αν πάμε διακοπές, να αναλάβουμε τις υψηλότερες τιμές που χρεώνονται κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών κ.λπ. Από την άλλη πλευρά, οι υλικές συνθήκες στις οποίες ζούμε είναι αντικειμενικά πολύ καλύτερες από αυτές που βίωσαν οι πρόγονοί μας, και αν περίμεναν μέχρι να πληρωθούν οι συνθήκες που θεωρούμε τώρα απαραίτητες για την τεκνοποίηση, η ανθρωπότητα θα είχε εξαφανιστεί προ πολλού. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι, μέσω της διαδικασίας που ονομάζουμε ανάπτυξη, όχι μόνο διανέμεται ένας μεγάλος αριθμός υλικών αγαθών και ανέσεων, αλλά αυτά τα αγαθά και οι ανέσεις γίνονται επίσης απαιτήσεις που, αν δεν ικανοποιηθούν, κάνουν τη ζωή αφόρητη. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η άφιξη των παιδιών καθίσταται προβληματική, καθώς, σε πολλές περιπτώσεις, καθιστά πιο δύσκολη την κάλυψη των υλικών συνθηκών που θεωρούνται απαραίτητες για μια καλή ζωή.
Η συνεχής αλλαγή έχει διαλύσει τις κοινότητες μέσα στις οποίες ζούσαν οι οικογένειες και αυτές οι οικογένειες, με τη σειρά τους, τείνουν να αποσυντίθενται ή να παύουν να σχηματίζονται εντελώς.
Στο βιβλίο του *Η Τυραννία των Τρόπων Ζωής*, ο Μαρκ Χουνιάντι κατέδειξε ότι αυτό που ονομάζουμε ελευθερία σήμερα είναι μια πολύ περιορισμένη ελευθερία – ουσιαστικά, είναι η ελευθερία του καταναλωτή μέσα στην καταναλωτική κοινωνία. Αυτοί οι καταναλωτικοί τρόποι ζωής είναι τόσο τυραννικοί που συχνά περνούν απαρατήρητοι ως τέτοιοι, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως τη φυσική τάξη πραγμάτων, χωρίς καμία εξωτερική επιρροή. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ένα είδος διχασμού: από τη συνειδητή πλευρά, μια πίστη στον κόσμο όπως είναι· από την ασυνείδητη πλευρά, μια βαθιά δυσαρέσκεια που εκδηλώνεται, μεταξύ άλλων, με την έλλειψη ενθουσιασμού για τεκνοποίηση ή ακόμα και με την άρνησή του να το κάνει. Με άλλα λόγια: είναι σημαντικό ότι οι λέξεις *φύση* και *γέννηση* έχουν την ίδια ρίζα. Όταν οι επικρατούντες τρόποι ζωής απομακρύνονται πολύ από τη φύση, ακόμη και σε σημείο να είναι αφύσικοι, η γέννηση καταρρέει.
Θεματολογικές ετικέτες