Διευθυντής του Κέντρου Επιστημών και Πολιτισμού του Discovery Institute στο Σιάτλ (ΗΠΑ)
(14 Ιουλίου, 2022)
Έλλογη Δημιουργία
Πρώτη δημοσίευση: NEWSWEEK
Το πρωτοσέλιδα δεν είναι ενθαρρυντικά για τους πιστούς τελευταία. Μια δημοσκόπηση έδειξε ότι το ποσοστό των Αμερικανών που πιστεύουν στο Θεό έπεσε στο 81 % – μια μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες κατά την τελευταία δεκαετία και στο χαμηλότερο σημείο όλων των εποχών. Σύμφωνα με μία πρόσφατη έρευνα, η ηλικιακή ομάδα μεταξύ 18 και 29 ετών είναι δυσανάλογα αντιπροσωπευτική της επονομαζόμενης κατηγορίας «κανείς (Θεός)» – άθεοι, αγνωστικιστές και άθρησκοι.
Ιερείς και θρησκευτικοί ηγέτες αποδίδουν αυτήν την τάση σε πολλούς παράγοντες: νέοι μεγαλωμένοι μακριά από την Εκκλησία, μη εξοικείωση με τη λειτουργική παράδοση και εκκλησιαστική ζωή, ακόμα και ο COVID-19 φαίνεται να παίζει ρόλο.
Βρήκαμε ακόμη μια απάντηση σε μια δική μας εθνική έρευνα που διερεύνησε τους λόγους για την αυξανόμενη αθεΐα: ελλιπή κατανόηση της επιστήμης.
Ίσως απρόσμενα, η έρευνά μας ανακάλυψε ότι το αντιληπτό μήνυμα της επιστήμης παίζει κεντρικό ρόλο στην απώλεια της πίστης. Βρήκαμε ότι επιστημονικές θεωρίες για τη μη-κατευθυνόμενη εξέλιξη έχουν, συγκεκριμένα, οδηγήσει περισσότερους ανθρώπους να απορρίψουν την πίστη στο Θεό παρά η ανησυχία για τα βάσανα, τις ασθένειες και το θάνατο. Έδειξε επίσης η έρευνα ότι 65% όσων δήλωσαν άθεοι και 43% των αγνωστικιστών πιστεύουν ότι «τα ευρήματα της επιστήμης [γενικά] κάνουν την ύπαρξη του Θεού λιγότερο πιθανή».
Είναι εύκολο να δει κανείς γιατί αυτή η αντίληψη είναι διαδεδομένη. Τα τελευταία χρόνια, πολλοί επιστήμονες ανεδείχθησαν ως διακεκριμένοι εκπρόσωποι Τύπου για τον αθεϊσμό. Οι Ρίτσαρντ Ντόκινς, Λόρενς Κράους, Μπίλ Νάι, Μάικλ Σέρμερ, ο θανών Στίβεν Χόκινγκ, και άλλοι έγραψαν δημοφιλή βιβλία στα οποία υποστήριζαν ότι η επιστήμη καθιστά την πίστη στο Θεό είτε μη αναγκαία είτε μη εύλογη. «Το σύμπαν που παρατηρούμε έχει ακριβώς τις ιδιότητες που θα περιμέναμε, εάν στη βάση του δεν υπήρχε σκοπός ή σχεδιασμός […] παρά μόνο τυφλή και άσπλαχνη αδιαφορία», έγραψε ο Ντόκινς.
Παρ´όλα αυτά μεταξύ μηνύματος και πραγματικότητας υπάρχει μεγάλη απόσταση. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα, σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις θέτουν σημαντικές προκλήσεις σε έναν αθεϊσμό βασιζόμενο στην επιστήμη, και τρεις ανακαλύψεις συγκεκριμένα αφηγούνται μια ιστορία αποφασιστικά φιλικότερη στο Θεό.
Πρώτον, επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το σύμπαν έχει αρχή. Το εύρημα αυτό, υποστηριζόμενο από αστρονομικές παρατηρήσεις και μοντέλα Θεωρητικής Φυσικής, αντικρούει τις προσδοκίες άθεων φυσικών οι οποίοι επί μακρόν περιέγραφαν το σύμπαν ως αιώνιο και αυθύπαρκτο – και ως εκ τούτου χωρίς ανάγκη ενός εξωτερικού δημιουργού.
Επιστημονικά δεδομένα για αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν Μεγάλη Έκρηξη έχουν αντιθέτως επιβεβαιώσει τις προσδοκίες των παραδοσιακών ένθεων. Ο Νομπελίστας Άρνο Πένζιας, ο οποίος συνέβαλε σε μια ανακάλυψη που στηρίζει τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, παρατήρησε την προφανή σύνδεση μεταξύ της αποδοχής μιας κοσμικής αρχής και της έννοιας της θεϊκής δημιουργίας. «Τα καλύτερα επιστημονικά δεδομένα που διαθέτουμε είναι αυτά ακριβώς που θα προέβλεπα, εάν δεν είχα τίποτα άλλο από τα πέντε βιβλία του Μωσέως [και] τη Βίβλο συνολικά», γράφει ο Πένζιας.
Δεύτερον, ανακαλύψεις στο χώρο της Φυσικής σχετικά με τη δομή του σύμπαντος ενισχύουν τα θεϊστικά συμπεράσματα. Από τη δεκαετία του 1960, φυσικοί επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι θεμελιώδεις νόμοι της φυσικής και παράμετροι του σύμπαντος είναι μικρο-ρυθμισμένοι (finely tuned), ενάντια στις πιθανότητες, ώστε να κάνουν το σύμπαν ικανό να φιλοξενήσει ζωή. Ακόμα και μικρές μεταβολές σε πολλούς ανεξάρτητους παράγοντες – όπως η ισχύς της βαρυτικής ή ηλεκτρομαγνητικής έλξης, θα καθιστούσαν τη ζωή αδύνατη. Επιστήμονες ανακάλυψαν δηλαδή ότι ζούμε σε μια μορφή Σύμπαντος-Χρυσομαλλούσα [σ.τ.μ.: όπου όλα είναι ακριβώς όπως πρέπει], ή σε αυτό που ο Αυστραλός Φυσικός Λούκ Μπάρνς, ονομάζει «Ευτυχές Σύμπαν».
Δεν προξενεί έκπληξη ότι πολλοί Φυσικοί καταλήγουν στο ότι αυτή η ελάχιστα πιθανή μικρο-ρύθμιση fine-tuning συντείνει και σε έναν κοσμικό μικρο-ρυθμιστή. Όπως υποστήριξε ο αστροφυσικός Σερ Φρεντ Χόιλ: «Με βάση την κοινή λογική η ερμηνεία των δεδομένων υποδηλώνει ότι μια υπερ-διάνοια έχει πειραματιστεί με τους φυσικούς νόμους για να κάνει τη ζωή εφικτή».
Τρίτον, η Mοριακή Bιολογία αποκάλυψε την παρουσία στα κύτταρα ενός πανέμορφου κόσμου πληροφοριακής νανοτεχνολογίας. Αυτός περιλαμβάνει ψηφιακό κώδικα σε DNA και RNA, μικροσκοπικά και περίτεχνα κατασκευασμένες μοριακές μηχανές οι οποίες είναι κατά πολύ υπέρτερες της δικιάς μας ψηφιακής τεχνολογίας σε ό,τι αφορά τις ικανότητες αποθήκευσης και μετάδοσης πληροφορίας.
Ακόμα και ο Ρίτσαρντ Ντόκινς παραδέχτηκε ότι «ο μηχανικός κώδικας των γονιδίων είναι μυστηριωδώς όμοιος με αυτόν που βρίσκεται στους Η/Y» – υπονοώντας, θα έλεγε κανείς, την παρέμβαση ενός αρχι-προγραμματιστή στην δημιουργία ζωής. Κατ᾽ελάχιστον, οι ανακαλύψεις της σύγχρονης Βιολογίας δεν είναι αυτό που θα περίμενε κανείς από μια τυφλή υλιστική διαδικασία.
Όλα αυτά υπογραμμίζουν μια αυξανόμενη απόσταση μεταξύ κοινής αντίληψης για το μήνυμα της επιστήμης αφενός και του τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα αφετέρου. Σε αντίθεση με μια «τυφλή ανελέητη αδιαφορία», οι μεγάλες ανακαλύψεις του τελευταίου αιώνα συντείνουν στον περίτεχνο σχεδιασμό της ζωής και του σύμπαντος, και εύλογα, σε έναν έλλογο δημιουργό πίσω από όλα αυτά.
(απόδοση στην ελληνική γλώσσα: Κυριάκος Ν. Κώτσογλου).
Θεματολογικές ετικέτες